Bemsha Swing

"Bemsha Swing / Bemsha Dansı" (gerçi 'swing' sözcüğünü 'dans' olarak tercüme etmek ne kadar doğru olur bilemiyorum ama çok da uzak kalmadı sanki) Thelonious Monk tarafından 1952 yılında bestelenmiş ve aynı yılda yayınlanan Thelonious Monk Trio albümü içerisinde yerini almış. Ufak bir hatırlatma olarak aynı albüm içerisinde "Blue Monk / Mavi - hüzünlü Monk" adlı bir başka caz standardı daha bulunuyor ancak bu şarkıyı daha ileriki günlerde değerlendirme şansımız olacağı için şimdilik üzerinde durmuyorum.

Pannonica ve Thelonious

Blogu yakından takip edenlerin bileceği üzere ne İrma ne de ben uzun yıllardır caz dinleyip takip etmiyoruz. Bu müzikten keyif almayı öğrenmemiz biraz zaman, biraz olgunluk, biraz da şans gerektirdi. Cazı biraz olsun anlamaya çalıştığım (hala pek iddialı değilim, tam da bu yüzden standartları dinliyoruz İrma ile birlikte) ilk günlerde en çok dikkatimi çeken isimlerden biriydi Thelonious Monk. Tam da bu dönemde, büyük bir tesadüf üzerine The Jazz Baroness - Caz Baronesi isimli belgeselle karşılaştım televizyonda. Hiç aklıma gelmeyecek bir şekilde, efsanevi Rothschild ailesinin bir üyesi olan eksantrik Barones Pannonica de Koenigswarter ile deha/kaçık aralığında gidip gelen caz piyanisti Thelonious Monk'un ilişkisi üzerine kurulu bir filmdi bu ve yönetmeni de yine aynı aileden, baronesin yeğeni Hannah Rothschild idi. Eğer görme şansı bulmadıysanız mutlaka tavsiye ediyorum zira bu gibi ünlü ve sıradışı şahısların yaşam öykülerini takip etmekten keyif alan birinin kesinlikle kaçırmaması gereken bir belgesel. Özellikle de hikayenin birkaç farklı yanını öğrenebilmek ve bu şahsına münhasır kadının (onlarca kedisiyle beraber yaşadığı evinde Charlie Parker son nefesini vermiş) hayata ve insanlara karşı sanki başka bir gezegenden geliyormuşçasına beklenmedik tutumunu gözlemleyebilmek açısından oldukça iyi bir fırsat. Tabi arka plandaki nefis Monk parçaları da cabası. Bu anıtsal ilişki ile ilgili daha fazla bilgi almak ister ancak belgeseli izlememeyi tercih ederseniz buradaki New York Times makalesini ya da Guardian'da yayınlanan Hannah Rothschild röportajını okuyabilirsiniz.

İrma ve Brilliant Corners

Sadede gelmem gerekirse, bu belgeseli izledikten ve devamında Monk'un türlü şarkılarını dinledikten sonra alacağım ilk caz plağının Monk'a ait olması zorunlu hale gelmişti. Sonuçta İrma ile oturduk düşündük (ben biraz daha çok düşünmüş olabilirim, İrma yine bir sinek/böcek peşindeydi Cihangir evimizin camından içeri sızan) ve 1956 tarihli Brilliant Corners / Parlak Köşeler albümünde karar kıldık. Bu albümü seçmemizin belki de en önemli sebebi ise bir bütün olarak Pannonica'ya adanmış olması idi. Bugün Ted Gioia'nın kitaptaki önerilerine bakarken farkettik ki ismini önemli köle merkezlerinden biri olan Barbados'tan alan "Bemsha Swing"in bu albümdeki kaydı da seçenekler arasındaydı - işte tam da bu sebepten her ne kadar hem Miles Davis'in 1954'te yayınlanan Miles Davis and the Modern Jazz Giants albümündeki yorumu, hem de Bill Evans'ın 1963 tarihli Conversations with Myself albümünde yer alan kaydı çok hoşumuza gitse de oldukça taraflı bir değerlendirme yaparak Thelonious Monk'a saksafonda Sonny Rollins'in eşlik ettiği ve yayınlandığı yıl en önemli hard bop albümlerinden biri olarak değerlendirilen Brilliant Corners'taki kayıtta karar kıldık.

Son olarak, her ne kadar biz caz standardı sayılmasa ve Ted Gioia'nın kitabında yer almasa da, İrma ile benim en sevdiğimiz şarkılardan biri olan Pannonica'yı da aşağıdaki video üzerinden dinleyebilirsiniz.