Cherokee

Geleneksel Cherokee Savaşçısı

Bir önceki akşam Sırma ile birlikte Kraliyet Operası'nda Francesca Zambello'nun pek de alışılmadık sayılabilecek, sahnesinde at, eşek ve tavuk çeşitlemesini de barındıran Carmen'ini izledik ve dürüst olmak gerekirse opera boyunca Carmen rolünü oynayan mezzo-soprano'nun telaffuz becerisinden şüphe duydum, hem de üç kelimeden fazla Frenkçe konuşamayan biri olarak, ve bir de baktım ki Guardian'da tam da bu mevzuya değinen bir eleştiri yayınlanmış - iki gıdım bilgimle vır vır edebildiklerim listesi genişledi böylece. Neyse, işte bu esnada bir Fransız'ın eli silahlı, kaçakçı Çingeneler içinde geçen operasından bir İngiliz'in Kızılderili bir savaşçıya ilan-ı aşk eden caz şarkısına geçeceğim ne aklımın ne dilimin ucuna gelmemişti. Ama bugün kitabı açıp sıradaki şarkıya baktığımda "Cherokee / Çeroki (Bir Kızılderili Kabilesi ve/veya Milleti)" ile karşılaştım - bazen böyle ilginç tesadüfler olabiliyor.

"Cherokee" 1938 senesinde İngiliz asıllı Ray Noble tarafından besteleniyor ve aynı zamanda "Indian Love Song / Kızılderili Aşk Şarkısı" olarak da biliniyor. Sözlerine bakacak olursanız, gerçekten de bu oldukça bilindik bir Kızılderili kabilesinden (bugün Cherokee Milleti de var) bir savaşçı için yazılmış bir aşk şarkısı bugünkü standardımız. Ancak "Cherokee"yi esas özel kılan detay, bu şarkıdaki akor geçişlerini bambaşka bir aşamaya taşıyan kişinin bebop dehası Charlie Parker olması. Bird'ün "Cherokee" ile kurduğu bu yakın ilişki arkasından gelen caz müzisyenlerinde önemli bir etki bırakıyor ve birçoğu becerilerini geliştirmek, parmaklarını hızlandırmak ve belki de zihinlerinde Bird ile yarışabilmek için bu caz standardı üzerinde çalışıyor. "Cherokee"nin bir başka ilginç özelliği ise takip eden yıllar içerisinde yüksek tempo denince ilk akla gelen bestelerden biri halini alması - bir örnek vermek gerekirse 1955 yılında yaptıkları kayıtta Max Roach (Max) ile Clifford Brown (Brownie) dakikada 360 vuruşluk bir hıza çıkıyor.

Bütün bu bilgileri bir araya getirince, "Cherokee"nin oldukça sık kaydedilmiş bir caz standardı olduğunu tahmin etmek zor değil. İlginç bir şekilde Ted Gioia çok fazla farklı seçenek sunmamış, ancak tüm önerileri oldukça keyifliydi - tabi bebop'tan keyif alanlar için. Hem önceden de iyi bildiğim, hem de en sevdiğim yorumlardan bir tanesi Wynton Marsalis'in 1987 tarihli Marsalis Standard Time Vol.1 albümünde yer verdiği yorumuydu - daha önce aynı albümdeki "Caravan / Kervan"ı da tanıtma şansımız olmuştu. Bu standardın yorumları içinde birinci tercihime gelecek olursak itiraf etmeliyim ki kazanan daha yazmaya başlamadan belliydi. Zira Clifford Brown ve Max Roach'un 1955 yılında yaptıkları A Study in Brown / Kahverengiyle Çalışmalar albümü ve bu albümdeki Cherokee yorumları daha blog yazmaya başlamadığım günlerden beri en sevdiğim caz standartları arasında yer alıyor. Bir yanda Brownie'nin müthiş trompeti, diğer taraftan Max Roach'ın dinlenmek bilmeyen davulu (ve sonda gökgürültüsünü andıran solosu) kesinlikle dinlemeye değer, umarım bu kayıt sizin de sık dinlenenler listenize katılır. Ve evet, bu biraz yukarıda bahsi geçen 360bpm'lik kayıt!

Önemli Not: Bu standardı İrma'sız yazmak zorunda kaldım çünkü kendisi öncelikle bu sabah kahvaltı masasından şıftırdığı ve afiyetle mideye indirdiği çiçeklerin yarattığı hazımsızlık sonrası bir ikinci kahvaltı etmek durumunda kaldı, ardından uzunca bir müddet tepemde tepindi ve şimdi de kendini kalorifer kenarının mırıldatan sıcaklığına teslim etmiş halde - kedi olmak gibisi yok sanki.